Pod koniec XIX wieku Amerykanin Augustine Sackett stworzył pierwowzór płyty gipsowej, łącząc ze sobą  warstwy filcu i gipsu. Już w 1910 roku zaczęto montować te tzw. sackett boards na drewnianych listwach, budując ścianki działowe. Pierwszym producentem współcześnie wyglądającej płyty gipsowo-kartonowej była amerykańska firma Sheetrock, która w procesie produkcji użyła dwustronnego pokrycia i wzmocnienia gipsowego rdzenia. popularny karton jest w Polsce od lat 50m, jednak dopiero w ostatnim dziesięcioleciu XX wieku zdobył popularność i obecnie trudno wyobrazić sobie wnętrze domu, mieszkania, biura lub poddasza bez charakterystycznej gładkiej powierzchni. W Polsce producentami płyt gipsowo-kartonowych z gipsu naturalnego są Lafrage Gips w Gackach i Rigips Polska Stawiany w Szrabkowie, natomiast z gipsu syntetycznego Knauf w Bełchatowie i Norgips w Opolu.

    Produkowane współcześnie płyty gipsowo-kartonowe powstają w wyniku połczenia rdzenia gipsowego z nałożoną obustronnie wykładziną ze specjalnie wielowarstwowego kartonu. Karton pokrywa obie strony płyty oraz jej dłuższe brzegi. Najczęściej producent różnicuje strony płyty, na spodniej umieszczane są oznaczenia wskazujące grubość, miejsce produkcji, normę, itp. Strona bez oznaczeń, to strona licowa. Gips tworzący rdzeń płyty jest odpowiednio modyfikowany dodatkami regulującymi czas wiązania oraz powodującymi obniżenie jego gęstości i zwiększenie przyczepności do kartonu. Karton natomiast ma za zadanie przejmowanie naprężeń rozciągających, powstających przy zginaniu płyty. Wytrzymałość płyt na zginanie w kierunku ich długości jest trzykrotnie większa niż w kierunku do niej prostopadłym. Jest to uwarunkowane układem włókien celulozy w kartonie. Bardzo ważną zaletą kartonowego wykończenia jest to, że powstaje gotowa do malowania, nie wymagająca dodatkowych zabiegów, powierzchnia, którą można następnie malować, tapetować i okładać płytkami ceramicznym. Różnorodność asortymentu płyt umożliwia dobór ich wielkości do konkretnych prac. Łatwiej bowiem zbudować poddasze, używając mniejszych formatów płyt, natomiast przy montażu wysokich ścian bardziej będzie praktyczne korzystanie z wielkich formatów.

  Płyty gipsowo-kartonowe mają różne kształty wzdłużnych krawędzi, w zależności od rodzaju i zastosowania. Krawędzie poprzeczne przycinane są prostopadle do wzdłużnych i fazowane. Rdzeń gipsowy jest tu odsłonięty. Różnie profilowane spłaszczenia umożliwiają nałożenie taśmy w miejscu styku płyt oraz zaszpachlowanie spoiny. Płyty z krawędziami prostymi stosuje się w przypadku, gdy połączenia płyt mają być osłonięte specjalnymi listwami maskującymi lub pozostają bez osłony. Podłużne krawędzie płyt obłożone kartonem mogą być różnie kształtowane, w zależności od przeznaczenia, sposobu spoinowania i indywidualnych preferencji. Norma przewiduje następujące rodzaje krawędzi:

• KS- płyty o krawędzi spłaszczonej przystosowane są do ukrycia styków między nimi, wymagają stosowania systemowych mas szpachlowych oraz taśmy zbrojącej spoinę.
• KPOS- płyty o krawędzi półokrągłej, spłaszczonej przystosowane do szpachlowania styków pomiędzy nimi, mogą być spoinowane systemowymi masami szpachlowymi, wraz z taśmą zbrojąca spoinę, lub, w przypadku krawędzi podłużnych, jedynie specjalnymi, systemowymi masami szpachlowymi przeznaczonymi do stosowania bez taśm.
• KP- płyty o krawędzi prostej przeznaczone są do układania na styk bez szpachlowania ich połączeń.

    Wyróżnia się następujące typy płyt:

• Typ A - płyta standardowa do stosowania w pomieszczeniach o wilgotności nie większej niż 70%.
• Typ H2 - płyta impregnowana o podwyższonej odporności na działanie wilgoci. Można ją stosować w pomieszczeniach, w których wilgotność względna powietrza okresowo przekracza 70%, a nie jest wyższa niż 85%. Płyta ma ograniczoną nasiąkliwość do 10%, dzięki dodatkowi środków hydrofobowych do rdzenia gipsowego (karton od strony licowej ma zwykle kolor zielony, a napis na spodniej stronie nie jest niebieski).
• Typ F - płyta ogniochronna do budowania przegród klasyfikowanych pod względem odporności ogniowej. W rdzeniu gipsowym płyty zastosowano dodatkowo włókna szklane. Można je montować w pomieszczeniach o wilgotności względnej nie większej niż 70%.
• Typ FH2 - płyta ogniochronna i impregnowana, łączy w sobie cechy płyt F i typu H2.

    Płyty gipsowo-kartonowe nie mogą być stosowane w kabinach natryskowych oraz w pomieszczeniach, w których wilgotność powietrza stale przekracza 85%. Zarówno gips, jak i karton źle znoszą stałe nawilżanie, które może wpłynąć na obniżenie ich wytrzymałości. Warto również pamiętać, że kwalifikowana odporność ogniowa konstrukcji z płyt zależy również od stosowanych systemów profili.

Opracowano na podstawie materiałów Polskiego Stowarzyszenia Gipsu.